Cảm biến áp suất khí nạp - Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Cảm biến áp suất khí nạp là một trong những thành phần quan trọng nhất trong hệ thống điều khiển động cơ hiện đại. Việc hiểu rõ về bộ phận này không chỉ giúp bạn vận hành xe tốt hơn mà còn dễ dàng bắt bệnh khi xe gặp sự cố.
1. Cảm biến áp suất khí nạp là gì?
Cảm biến áp suất khí nạp, tên tiếng Anh là Manifold Absolute Pressure sensor (MAP), là thiết bị đo áp suất tuyệt đối trong đường ống nạp của động cơ. Thông tin này được gửi về bộ điều khiển trung tâm (ECU) để tính toán lượng không khí đi vào buồng đốt.

Hình 1: Cấu tạo của cảm biến áp suất khí nạp MAP ô tô
2. Vai trò của cảm biến áp suất khí nạp trong động cơ
Cảm biến MAP đóng vai trò "mắt thần" giúp ECU quyết định hai yếu tố then chốt:
- Tỷ lệ hòa khí: Tính toán lượng nhiên liệu cần phun sao cho phù hợp với lượng khí nạp.
- Thời điểm đánh lửa: Điều chỉnh góc đánh lửa sớm hay muộn để tối ưu hóa công suất và tiết kiệm nhiên liệu.
3. Vị trí lắp đặt cảm biến áp suất khí nạp
Thông thường, cảm biến MAP được lắp đặt tại các vị trí sau:
- Trên đường ống nạp (sau bướm ga).
- Gần cổ hút của động cơ.
- Một số dòng xe lắp rời và kết nối với cổ hút thông qua một ống dẫn hơi cao su.

Hình 2: Vị trí của cảm biến áp suất khí nạp MAP trên ô tô
4. Cấu tạo của cảm biến áp suất khí nạp
Một cảm biến MAP tiêu chuẩn thường gồm các bộ phận chính:
- Buồng chân không: Ngăn cách với áp suất khí nạp bằng một màng silicon mỏng.
- Chip Silicon: Gắn trên màng, có khả năng thay đổi điện trở khi màng bị biến dạng (hiệu ứng áp điện).
- Mạch khuếch đại tín hiệu: Chuyển đổi sự thay đổi điện trở thành tín hiệu điện áp (thường từ 0V đến 5V).
- Giắc cắm: Thường có 3 chân (Chân nguồn 5V, chân Mass, và chân tín hiệu Signal).
5. Nguyên lý hoạt động của cảm biến áp suất khí nạp
Nguyên lý dựa trên sự chênh lệch áp suất:
- Khi động cơ hoạt động, áp suất trong đường ống nạp thay đổi tùy theo độ mở bướm ga và tốc độ máy.
- Áp suất này tác động lên màng silicon trong cảm biến.
- Màng silicon biến dạng làm thay đổi điện trở của các điện trở áp chập trên chip silicon.
- ECU nhận tín hiệu điện áp gửi về: Áp suất thấp (chân không cao) tương ứng điện áp thấp; Áp suất cao (mở ga lớn) tương ứng điện áp cao.
6. Tín hiệu cảm biến áp suất khí nạp và cách ECU xử lý
ECU sử dụng tín hiệu từ MAP kết hợp với cảm biến nhiệt độ khí nạp (IAT) để tính toán khối lượng không khí.
- Khi không tải: Áp suất thấp, ECU điều khiển phun ít xăng.
- Khi tăng tốc: Áp suất tăng nhanh, ECU ra lệnh tăng lượng phun nhiên liệu và điều chỉnh đánh lửa để xe bốc hơn.
7. Dấu hiệu hư hỏng cảm biến áp suất khí nạp
Khi cảm biến MAP gặp vấn đề, xe thường có các biểu hiện:
- Đèn Check Engine phát sáng trên bảng đồng hồ.
- Động cơ nổ không đều (bỏ máy) hoặc rung giật ở chế độ không tải.
- Xe tốn xăng bất thường.
- Khói đen thoát ra từ ống xả do thừa nhiên liệu.
- Xe bị hụt ga, tăng tốc kém.
8. Nguyên nhân gây lỗi cảm biến áp suất khí nạp
- Bám bẩn: Bụi bẩn hoặc dầu máy lọt vào đường ống nạp làm nghẹt lỗ cảm biến.
- Hư hỏng dây dẫn: Chuột cắn dây hoặc giắc cắm bị lỏng, oxy hóa.
- Hở ống hơi: Ống dẫn hơi từ cổ hút đến cảm biến bị nứt, thủng làm sai lệch áp suất.
- Tuổi thọ linh kiện: Sau thời gian dài sử dụng, màng silicon bị lão hóa hoặc mạch điện bên trong bị hỏng.

Hình 3: Kiểm tra cảm biến áp suất khí nạp trên ô tô
9. Cách kiểm tra cảm biến áp suất khí nạp
Để kiểm tra, kỹ thuật viên thường thực hiện:
- Dùng máy chẩn đoán (Scantool): Đọc dữ liệu trực tiếp (Live Data) xem áp suất có thay đổi mượt mà khi đạp ga không.
- Dùng đồng hồ vạn năng (Multimeter): Đo điện áp chân tín hiệu. Ở chế độ không tải thường khoảng 1V−1.5V, khi mở hoàn toàn bướm ga (tắt máy bật ON) đạt khoảng 4.5V−5V.
- Kiểm tra độ kín: Đảm bảo không có rò rỉ khí ở đường ống nối.
10. Lưu ý khi thay thế và bảo dưỡng cảm biến áp suất khí nạp
- Vệ sinh định kỳ: Có thể dùng dung dịch vệ sinh cảm biến chuyên dụng (không dùng RP7 hoặc các chất tẩy rửa mạnh gây hỏng màng silicon).
- Thay đúng mã phụ tùng: Mỗi loại động cơ có dải áp suất hoạt động khác nhau, cần thay đúng mã OEM của xe.
- Kiểm tra đường ống: Luôn kiểm tra các ống cao su đi kèm, nếu nứt cần thay thế ngay để đảm bảo độ chính xác.
Kết luận: Cảm biến áp suất khí nạp đóng vai trò quyết định đến hiệu suất và độ bền của động cơ. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu hư hỏng sẽ giúp bạn tránh được những hư hại nặng hơn cho bộ máy và tiết kiệm chi phí vận hành.
Giới thiệu về EAC - Trung tâm dạy nghề sửa chữa ô tô, xe máy
Nếu bạn đang tìm kiếm một địa chỉ uy tín để bắt đầu lộ trình học chẩn đoán ô tô chuyên nghiệp, Trung tâm đào tạo EAC chính là lựa chọn hàng đầu. Tại EAC, học viên được thực hành trực tiếp trên các trang thiết bị hiện đại, tiếp cận với những phần mềm chẩn đoán mới nhất và được dẫn dắt bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực chiến.
Share on facebook
- Dạy nghề điện ô tô tại TT EAC - Ưu điểm của hệ thống điện khi có rơ le Bài 2
- B2321 Ngừng liên lạc với ECU cửa người lái - Học nghề ô tô với EAC
- Học sửa xe máy tại Trung tâm đào tạo EAC: Kỹ năng thực tiễn, đầu ra chất lượng
- Học Nghề Bảo Dưỡng Ô Tô: Nâng Cao Kỹ Năng tại Trung Tâm Đào Tạo EAC
- Học Phí Của Nghề Sửa Chữa Ô Tô Tại Trung Tâm Đào Tạo EAC
- Trao Học Bổng Ô Tô Điện & Hybrid: Hợp Tác EAC và Đại học Giao thông Vận tải









