Các ký hiệu cầu chì trên ô tô và ý nghĩa
1. Cầu chì trên ô tô là gì?
Cầu chì trên ô tô là thiết bị bảo vệ mạch điện, được lắp trong hệ thống điện của xe, có nhiệm vụ ngắt dòng điện khi xảy ra quá tải hoặc chập mạch, nhằm bảo vệ các thiết bị điện và đảm bảo an toàn cho hệ thống điện trên ô tô

Cầu chì trên ô tô
2. Vai trò của cầu chì trong hệ thống điện ô tô
- Bảo vệ mạch điện và thiết bị điện khỏi hư hỏng do quá tải hoặc chập mạch.
- Ngăn ngừa cháy nổ, cháy dây điện khi dòng điện vượt quá giới hạn cho phép.
- Ngắt mạch kịp thời khi xảy ra sự cố, đảm bảo an toàn cho người và xe.
- Giúp phát hiện và khoanh vùng sự cố trong hệ thống điện nhờ cầu chì bị đứt.
- Tăng độ bền và độ tin cậy cho toàn bộ hệ thống điện ô tô.
3. Vị trí hộp cầu chì trên ô tô
Trên ô tô, hộp cầu chì thường được bố trí ở những vị trí thuận tiện cho việc bảo vệ và kiểm tra hệ thống điện. Các vị trí phổ biến gồm:
Trong khoang động cơ: Thường đặt gần ắc quy, dùng để bảo vệ các mạch điện công suất lớn như đèn pha, quạt làm mát, hệ thống khởi động.
Bên trong khoang lái: Thường nằm dưới bảng táp-lô, bên hông hoặc phía dưới vô-lăng, bảo vệ các mạch điện điều khiển và tiện nghi như đèn trong xe, còi, radio.
Khoang hành lý (một số xe): Trên một số dòng xe, hộp cầu chì có thể được bố trí phía sau xe để bảo vệ các mạch điện liên quan đến đèn hậu và các thiết bị phía sau.
4. Các ký hiệu cầu chì trên ô tô thường gặp
Trên hộp cầu chì ô tô, các cầu chì thường được ký hiệu bằng chữ viết tắt tiếng Anh hoặc biểu tượng, giúp người sử dụng nhận biết nhanh mạch điện được bảo vệ. Một số ký hiệu phổ biến gồm:
- HEAD / HEAD LAMP: đèn pha, đèn chiếu sáng phía trước
- TAIL / TAIL LAMP: đèn hậu
- STOP: đèn phanh
- TURN / TURN SIG: đèn xi-nhan (đèn báo rẽ)
- HAZARD: đèn cảnh báo nguy hiểm
- FOG: đèn sương mù
- HORN: còi
- WIPER: gạt mưa
- ACC: phụ tải, các thiết bị hoạt động khi bật chìa khóa ở vị trí ACC
- RADIO / AUDIO: hệ thống âm thanh
- ROOM / DOME: đèn trong xe
- ECU / EFI: hệ thống điều khiển động cơ, phun xăng điện tử
- FAN: quạt làm mát
- A/C: điều hòa không khí
- POWER / PWR: hệ thống điện công suất lớn
- BATT: nguồn điện từ ắc quy

Sơ đồ phân bố cầu chì trên ô tô
5. Phân loại cầu chì theo hệ thống trên ô tô
Dựa vào hệ thống điện mà cầu chì bảo vệ, cầu chì trên ô tô được phân loại như sau:
- Cầu chì hệ thống chiếu sáng
Bảo vệ các mạch điện liên quan đến đèn pha, đèn cốt, đèn hậu, đèn phanh, đèn xi-nhan, đèn sương mù và đèn trong xe. - Cầu chì hệ thống khởi động và đánh lửa
Bảo vệ các mạch điện của công tắc máy, mô-tơ khởi động, cuộn đánh lửa và các bộ phận liên quan. - Cầu chì hệ thống động cơ – điều khiển điện tử
Bảo vệ các mạch ECU, EFI, cảm biến, kim phun và các hệ thống điều khiển động cơ. - Cầu chì hệ thống tiện nghi
Bảo vệ các thiết bị như radio, màn hình, điều hòa, kính điện, khóa cửa điện, ghế chỉnh điện. - Cầu chì hệ thống an toàn
Bảo vệ các mạch túi khí (SRS), ABS, ESP và các hệ thống hỗ trợ an toàn khác. - Cầu chì hệ thống làm mát và phụ trợ
Bảo vệ mạch quạt làm mát, bơm nước, bơm nhiên liệu và các thiết bị phụ trợ.
6. Cách đọc sơ đồ và ký hiệu cầu chì trên ô tô
Để kiểm tra và thay cầu chì đúng cách, người sử dụng cần biết cách đọc sơ đồ và ký hiệu cầu chì được bố trí trên nắp hộp cầu chì hoặc trong sổ tay hướng dẫn xe. Cách đọc như sau:
-Xác định vị trí hộp cầu chì
Trước tiên cần xác định hộp cầu chì nằm ở khoang động cơ, trong khoang lái hoặc khoang hành lý. Mỗi hộp thường có sơ đồ riêng.
-Quan sát sơ đồ cầu chì
Trên sơ đồ, mỗi cầu chì được đánh số hoặc ký hiệu, tương ứng với một mạch điện cụ thể. Sơ đồ thể hiện vị trí từng cầu chì trong hộp.
-Đọc ký hiệu mạch điện
Các ký hiệu viết tắt (như HEAD, STOP, HORN, ECU, A/C…) cho biết chức năng hoặc hệ thống mà cầu chì bảo vệ.
-Xác định trị số dòng điện (A)
Mỗi cầu chì có trị số dòng điện ghi rõ (ví dụ: 5A, 10A, 15A…). Khi thay thế phải chọn đúng trị số, không dùng cầu chì có dòng lớn hơn.
Nhận biết loại cầu chì
Cầu chì có màu sắc khác nhau tương ứng với trị số dòng điện, giúp dễ phân biệt và tránh lắp nhầm.
Đối chiếu thực tế
Sau khi xác định cầu chì cần kiểm tra, đối chiếu với cầu chì thực tế trong hộp để rút và kiểm tra tình trạng còn tốt hay đã đứt.
7. Dấu hiệu cầu chì ô tô bị hỏng
Khi cầu chì trên ô tô bị hỏng (đứt), hệ thống điện liên quan sẽ xuất hiện những dấu hiệu sau:
- Thiết bị điện không hoạt động
Một hoặc một nhóm thiết bị (đèn, còi, gạt mưa, radio…) đột ngột không hoạt động.
- Đèn không sáng dù bóng còn tốt
Kiểm tra bóng đèn không cháy nhưng vẫn không sáng, nguyên nhân thường do cầu chì bị đứt.
- Mạch điện ngừng hoạt động đột ngột
Thiết bị đang hoạt động bình thường thì bất ngờ tắt hẳn.
- Quan sát thấy cầu chì bị đứt
Khi kiểm tra trực tiếp, thấy dây kim loại bên trong cầu chì bị đứt hoặc cháy đen.

- Có mùi khét nhẹ trong hộp cầu chì
Xảy ra khi cầu chì bị quá tải hoặc chập mạch.
- Cầu chì mới thay lại nhanh chóng bị đứt
Dấu hiệu cho thấy mạch điện đang có sự cố nghiêm trọng như chập mạch.
8. Cách kiểm tra và thay cầu chì ô tô đúng cách
Để đảm bảo an toàn và tránh hư hỏng hệ thống điện, việc kiểm tra và thay cầu chì ô tô cần được thực hiện đúng quy trình như sau:
8. 1. Cách kiểm tra cầu chì
- Tắt máy, tắt nguồn điện trước khi kiểm tra để đảm bảo an toàn.
- Xác định hộp cầu chì (trong khoang động cơ hoặc dưới táp-lô) và mở nắp hộp.
- Dựa vào sơ đồ cầu chì trên nắp hộp hoặc trong sổ tay xe để tìm đúng cầu chì cần kiểm tra.
- Kiểm tra bằng mắt thường: nếu dây kim loại bên trong cầu chì bị đứt hoặc cháy đen thì cầu chì đã hỏng.
- Kiểm tra bằng đồng hồ đo (nếu có): dùng thang đo thông mạch để xác định cầu chì còn tốt hay không.
8. 2. Cách thay cầu chì
- Dùng kìm gắp cầu chì (thường có sẵn trong hộp cầu chì) để rút cầu chì hỏng ra.
- Thay cầu chì mới đúng loại và đúng trị số dòng điện (A) theo quy định của nhà sản xuất.
- Không dùng cầu chì có trị số lớn hơn hoặc thay bằng dây kim loại vì dễ gây cháy nổ.
- Lắp cầu chì chắc chắn, đúng vị trí.
8. 3. Kiểm tra sau khi thay
- Đóng nắp hộp cầu chì và khởi động xe, kiểm tra lại thiết bị điện vừa sửa.
- Nếu cầu chì mới tiếp tục bị đứt, cần kiểm tra mạch điện vì có thể đang bị chập hoặc quá tải.
Lưu ý khi sử dụng và bảo dưỡng cầu chì ô tô
Khi sử dụng và bảo dưỡng cầu chì ô tô, cần đặc biệt chú ý đến việc kiểm tra định kỳ hệ thống điện để kịp thời phát hiện cầu chì bị đứt hoặc xuống cấp. Khi thay cầu chì, luôn phải chọn đúng loại và đúng trị số dòng điện theo quy định của nhà sản xuất, tuyệt đối không dùng cầu chì có dòng lớn hơn hoặc thay thế bằng dây kim loại vì có thể gây hư hỏng thiết bị điện và nguy cơ cháy nổ. Ngoài ra, cần giữ hộp cầu chì khô ráo, sạch sẽ, tránh nước và bụi bẩn xâm nhập gây oxy hóa các tiếp điểm. Nếu cầu chì thường xuyên bị đứt, không nên chỉ thay mới mà cần kiểm tra nguyên nhân sâu xa như chập mạch hoặc quá tải để khắc phục triệt để. Việc sử dụng và bảo dưỡng cầu chì đúng cách sẽ giúp hệ thống điện ô tô hoạt động an toàn, ổn định và bền bỉ.
Share on facebook
- Chinh Phục Tương Lai Cùng EAC - Ứng Tuyển Ngay!
- Học Phí Của Nghề Sửa Chữa Ô Tô Tại Trung Tâm Đào Tạo EAC
- Học Nghề Bảo Dưỡng Ô Tô: Nâng Cao Kỹ Năng tại Trung Tâm Đào Tạo EAC
- Học sửa xe máy tại Trung tâm đào tạo EAC: Kỹ năng thực tiễn, đầu ra chất lượng
- Cùng tìm hiểu về khóa học nghề ô tô toàn diện tại EAC
- Học viên nói gì về trung tâm học nghề ô tô eac









